Haftowanie w podróży

W 2016 roku zaczęłam haftować w pociągach, a z czasem także w samolotach. Szukałam tkanin w przestrzeni publicznej. Firanki, zasłony, obrusy – tego już prawie nie ma. Chciałam robić niewielkie interwencje techniką haftu ręcznego na tkaninach. Wcześniej realizowałam projekty hafciarskie w przestrzeni miejskiej, w formie fotograficznych reprodukcji na billboardach oraz podczas akcji w przestrzeni publicznej, haftując z przechodniami na ulicy. Tak trafiłam na pokrowce na zagłówki w środkach transportu.

Opracowałam formę i technikę, którą można łatwo wykonać w podróży i szybko usunąć bez uszkodzenia tkaniny. Tematyka moich prac obejmuje kwestie praw kobiet oraz cytaty z poezji, literatury, jak również moje własne teksty. Haftuję m.in. Tuwima, Białoszewskiego, Janion, Tokarczuk, Bator. Wykonane hafty zostawiam w pociągach i samolotach dla podróżujących. Czasem dostawałam informacje od podróżnych, że jechali z moim haftem. Moje prace wzbudzały zawsze wiele emocji – od zachwytu i sympatii, po głosy krytyki.

W maju tego roku Intercity PKP S.A. Zakład Centralny w Warszawie oskarżył mnie o „uszkodzenie 58 pokrowców na zagłówki foteli poprzez naniesienie na nie haftów, powodując straty w wysokości 510,04 zł”. W sierpniu sąd uznał mnie za winną zarzucanych mi czynów i „wymierzył karę nagany oraz obowiązek zapłaty równowartości poniesionej szkody na rzecz pokrzywdzonego”.

Po ogłoszeniu wyroku otrzymuje setki komentarzy, wiadomości, e-maili, wyrażających niechęć, oburzenie, a nawet groźby karalne. Zarzucano mi „brak umiejętności, głupotę, wandalizm, chorobę psychiczną, szaleństwo”. Moje prace były określane jako „głupie, brzydkie, nieestetyczne”. W komentarzach pisano: „Czteroletnie dziecko tak haftuje”, „Panie z koła gospodyń wiejskich haftują lepiej i nie nazywają tego sztuką”, „Sztuka to Bitwa pod Grunwaldem, a nie to”. Życzono mi łagru, kary chłosty, więzienia.

Cytowane głosy są nieoczywistą dystrybucją „praw i uczuć” – religijnych, estetycznych – stanowią przykrywkę dla sądów etycznych i okazję do manifestowania władzy. Widzę w tym ataku niechęć do krytycznej refleksji nad sobą i społeczeństwem oraz resentymentalne używanie narzędzi „prawa” do afektywnych odreagowań.

Odwołałam się od wyroku. Rozprawa odbędzie się w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi- Południe w Warszawie III Wydział Karny Terespolska 15A, Warszawa środa 30.10.2024 godz.14.